SLAP Lezyonu: Nedir? Belirtileri? Teşhis ve Ameliyat

SLAP lezyonu, omuz eklemindeki labrumun üst bölümünde ve biceps tendonunun uzun başının yapışma bölgesinde gelişen bir yırtıktır. Omuzun derininde ağrı, takılma, tıklama ve özellikle ağırlık kaldırma veya baş üstü aktivitelerde artan şikâyetlerle ortaya çıkabilir. SLAP lezyonu tanısında ayrıntılı omuz muayenesi ve gerekli hastalarda MR değerlendirmesi önemlidir. Tedavide aktivite düzenlenmesi, ilaç ve fizik tedavi uygulanabilir; ameliyatsız tedaviye yanıt vermeyen uygun hastalarda artroskopik SLAP tamiri, biceps tenodezi veya biceps tenotomisi değerlendirilebilir.

SLAP Lezyonu Nedir?

SLAP lezyonu, omuz ekleminin yuvasını çevreleyen ve labrum adı verilen yapının üst bölümünde meydana gelen bir yırtıktır. Biceps tendonunun uzun başı da omuz ekleminin içerisine girerek bu bölgeye tutunur. Bu nedenle SLAP lezyonları biceps tendonu ile yakından ilişkilidir.

Ağır kaldırma, ani çekme hareketleri, düşme veya tekrarlayan baş üstü hareketler sonucunda bu bölgede yırtık oluşabilir. Özellikle fitness, ağırlık sporları, yüzme, tenis, voleybol ve atış sporları gibi omuzun yoğun kullanıldığı aktivitelerde görülebilir. Bunun yanında zaman içerisinde dokuların yıpranmasına bağlı olarak da SLAP benzeri değişiklikler ortaya çıkabilir.

SLAP Lezyonunun Belirtileri Nelerdir?

SLAP lezyonunda en sık görülen şikâyetlerden biri omuz ağrısıdır. Ağrı genellikle omuzun derininde hissedilir ve hastanın ağrının yerini tam olarak göstermesi zor olabilir. Özellikle kolu yukarı kaldırma, ağırlık kaldırma, çekme hareketleri veya baş üstü sporlar sırasında ağrı artabilir. Bazı hastalar omuz içerisinde takılma, tıklama veya güvensizlik hissi de tarif edebilir.

Ancak bu belirtiler yalnızca SLAP lezyonuna özgü değildir. Rotator cuff ve biceps tendon problemleri de benzer şikâyetlere neden olabilir. Bu nedenle ayrıntılı bir omuz muayenesi önemlidir.

SLAP Lezyonu Nasıl Teşhis Edilir? MR Yeterli midir?

Tanıda öncelikle hastanın şikâyetlerini dinliyor ve ayrıntılı bir omuz muayenesi yapıyorum. SLAP ve biceps tendonuna yönelik özel muayene testleriyle ağrının kaynağını anlamaya çalışıyorum. Gerekli hastalarda MR ile labrum, biceps tendonu ve omuzdaki diğer yapılar birlikte değerlendirilir. MR'da biceps tendonunun labruma tutunduğu bölgede yırtık görülebilir.

Ancak önemli bir nokta vardır: MR'da SLAP lezyonu görülmesi tek başına ameliyat gerektiği anlamına gelmez. Özellikle yaş ilerledikçe labrumda yıpranmaya bağlı değişiklikler herhangi bir şikâyeti olmayan kişilerde de görülebilir. Bu nedenle tedavi kararını yalnızca MR raporuna göre değil; hastanın şikâyeti, muayenesi, yaşı ve aktivite düzeyini birlikte değerlendirerek veriyorum.

SLAP Lezyonu Ne Zaman Ameliyat Edilir?

SLAP lezyonunda ameliyat kararını yalnızca yırtığın MR'daki görüntüsüne göre vermiyorum. Hastanın yaşı, yaptığı iş, aktivite düzeyi, yaptığı spor, yırtığın tipi, biceps tendonunun durumu ve omuzdaki diğer problemler birlikte değerlendirilmelidir. Cerrahi tedavi gerektiğinde her hastaya aynı ameliyat yapılmaz. Temel olarak SLAP tamiri, biceps tenodezi veya bazı hastalarda biceps tenotomisi uygulanabilir.

Özellikle genç ve aktif bazı hastalarda SLAP yırtığının doğrudan tamir edilmesi tercih edilebilir. Ancak yaş arttıkça veya biceps tendonunun kendisinde de belirgin yıpranma varsa biceps tenodezi daha uygun bir seçenek olabilir. Burada kesin bir yaş sınırı koymak doğru değildir. Hastanın yaptığı spor ve aktivite beklentisi de en az yaş kadar önemlidir.

SLAP cerrahisi genel anestezi altında ve çoğunlukla artroskopik yöntemle yapılır. Kendi pratiğimde ameliyat yaklaşık yarım saat sürer. Yapılacak ek işlemlere göre bu süre değişebilir. Genellikle 1 günlük hastane yatışı yeterlidir ve hasta ertesi gün taburcu edilebilir. Ameliyat sonrasında iyileşmekte olan dokuları korumak amacıyla omuz kol askısı kullanılır.

SLAP Lezyonu Ameliyatından Sonra İyileşme ve Spora Dönüş

SLAP tamiri sonrasında labrumun tekrar kemiğe iyileşmesi için zamana ihtiyaç vardır. Bu nedenle hastanın ağrısının erken dönemde azalması, omuza hemen ağır yük verilebileceği anlamına gelmez. Kendi klinik pratiğimde yaklaşık 2. haftada fizik tedaviye başlıyorum. İlk dönemde hareketleri kontrollü şekilde artırıyorum ve yaklaşık 1. aydan sonra aktif omuz hareketlerine geçiyorum.

Hafif sportif aktivitelere yaklaşık 6–8. haftalardan sonra kademeli geçiş yapılabilir. Ağırlık kaldırma, baş üstü sporlar ve omuza yüksek yük bindiren hareketlere ise daha geç dönemde başlanmalıdır. SLAP cerrahilerinden sonra spora dönüş yapılan ameliyatın türüne ve hastanın yaptığı spora göre değişmekle birlikte, ağır fitness ve yüksek seviyeli spora tam dönüş çoğunlukla 4 ay civarında olabilir. Bilimsel çalışmalarda SLAP cerrahisi sonrasında hastaların yaklaşık %91'inin yeniden spora sorunsuz dönebildiği belirtilmiştir.